СП "Чурапчинский наслег"

Улуу Кудаҥса олорбут алааһыгар Дьуойаҕа ураһа саҥаттан сөргүтүллэн оҥоһулунна.

Сахаттан эрэ олус аатырбыт, киһиттэн эрэ ордук сураҕырбыт, урааҥхай улуута, саха саара, киһи кинээһэ, балысхан баайдаах, бардам быһыылаах, модун санаалаах, дохсун өйдөөх Улуу Кудаҥса диэн орто туруу дойдуга олорбута эбитэ үһү. Былатыан Ойуунускай

Чурапчыбыт улууһун биир уостан-уоска бэриллэн, сүрдээн-кэптээн кэпсэнэр номохтоох ытык сиринэн Сылан нэһилиэгин Түөйэ учаастагын сиригэр-уотугар Улуу Кудаҥса обургу олохсуйан олорбут Майы Баалы уонна Дьуойа алаастара буолаллар. Майы Баалы сайылыга эбит, Дьуойа кыстыга эбит.

Биһиги, билиҥҥи кэм дьоно, Улуу Кудаҥса туһунан Платон Алексеевич Ойуунускай поэматыттан билэбит. Бу улуу айымньыны аахтахха элбэҕи өйдүүгүн, хайдахтаах курдук уус-ураннык суруллубутуттан сөҕөҕүн-махтайаҕын.

Дьэ бу сиргэ, чуолаан Дьуойа алааска, Улуу Кудаҥса үрдүк аатыгар сүгүрүйэн, модун санаалаах, дохсун өйдөөх аҕа баһылык киһи олорбута диэн, киниэхэ анаан бэлиэни туруоруу хаһан саҕаламмытай? Өр сылларга Чурапчы улууһун култуураҕа салаатын начальнигынан үлэлээбит Дмитрий Дмитриевич Попов көҕүлээһининэн, бу сахаттан эрэ олус аатырбыт, киһиттэн эрэ ордук сураҕырбыт Улуу Кудаҥса аатын үйэтитэр сыаллаах үлэ 2006 сыллаахха саҕаламмыта. Сүбэлэһэн баран, Дьуойаҕа мэҥэ таас туруорарга быһаарыы ылыналлар. Улууска үйэтитии боппуруостарыгар үгүс кылаатын киллэрбит чурапчылар киэн туттар киһибит Василий Николаевич Дьячковскай Былатыан Ойуунускай «Улуу Кудаҥса» поэматыттан ылыллыбыт тыллары тааска хаһан суруйбута. Онтон бу тааһы туруоруу ити 2006 сыллаах кыһын ахсынньы 22 күнүгэр буолбут. Онтон эһиилигэр бу дойдуттан төрүттээх улууска биллэр урбаанньыт Михаил Михайлович Пермяков бэйэтин баҕатынан Дьуойа биир кэрэ миэстэтигэр ураһа туппута. Иһинээҕи киэргэлин эмиэ Василий Николаевич Дьячковскай оҥорбута. Онтон ыла сүүрбэ сыл ааспыт эбит. Күн-дьыл ылан ураһа туруга бу сылларга мөлтөөбүтүнэн, Михаил Михайлович ураһаны сөргүтэр санаатын толорон бу күннэргэ онно улахан үлэни ыытта. Ураһа эҥээрдэрэ сууллубуттарын үйэлээх буоллун диэн хаптаһынынан уларыттылар.

Бу үлэҕэ биһиги түмэлбит үлэһиттэрэ: Иван Аммосов, Илья Лазарев, Хатылытааҕы «Көһөрүллүү» түмэлиттэн Григорий Чичигинаров, Петр Попов тахсан күүс-көмө буоллулар, үйэтитии үтүө дьыалатыгар бэйэлэрин кылааттарын киллэрдилэр.

Бэлиэтээн эттэххэ, бу ытык сир олус күүстээх энергетикалаах диэн айдарыылаах дьон этэллэр эбит. Өссө 2000 сылларга биллиилээх суруйааччы, суруналыыс Уйбаан Уххан Чурапчыга кэлэ сылдьан Дьуойа туһунан: «Инникитин Саха сирин 40 аҕа баһылыктара кэлэн сүгүрүйэр сирдэрэ буолуоҕа!» — диэн бөлөһүөктээн эппитэ биллэр. Онон, бу ытык сир аата инникитин дьоҥҥо-сэргэҕэ иһиллэр, кэпсэнэр чинчилээх.


Түмэл научнай сотруднига Ю.Толстоухов
2026 с.

Хаартыскаҕа хаҥастан уҥа: Г.Чичигинаров, А.Петров, И.Монастырев, П.Попов. Үөһээ: И.Аммосов, И.Лазарев.

Примите участие в творческом конкурсе видеороликов «#ЯУчитель» приуроченном к Дню Учителя!

Вы умеете объяснять сложные теоремы за одну минуту? Ваши уроки похожи на искусство, а школьные будни полны юмора и вдохновения? Покажите многогранность своей профессии через призму творчества, вдохновите коллег и создайте позитивный контент, которым будет гордиться весь улус!
 
Приглашаем всех педагогов школ Чурапчинского улуса принять участие в конкурсе и заявить о себе!
✨ Выбирайте свою идеальную номинацию:
⏰ «Один день из жизни учителя» — покажите динамичное закулисье профессии и ваши насыщенные будни.
🔥 «Учитель в тренде» — снимайте ролики под популярные звуки, используйте добрый юмор и докажите, что вы на одной волне с учениками!
🎨 «Урок как искусство» — поделитесь креативной подачей материала и самыми яркими моментами с уроков.
❤️ «Сердце отдаю детям» — трогательные и мотивирующие истории о крепкой дружбе и взаимопонимании с вашими классами.
🤝 «Формула успеха: опыт + молодость» — раскройте вдохновляющую тему наставничества и преемственности поколений.

📅 Когда и где?
Конкурс продлится с 28 сентября по 6 октября 2026 года включительно.
📍 Что нужно сделать?
Снимите классное видео и опубликуйте его на официальном канале вашей школы в национальном мессенджере «МАХ»! Не забудьте поставить главный хэштег конкурса  #ЯУчитель

Приветствуем первых участников конкурса - учителей
 Амгинской СОШ имени Р.И. Константинова. Молодцы 👏👏 Голосование за видеоролики проводится на госпабликах школ в мессенджере МАХ.

Вчера в наших музеях побывали особенные гости 🌿

С искренним интересом к истории родного края, его культуре и наследию Чурапчинский музей истории и этнографии имени Андрея Андреевича Саввина и Хатылынский филиал «Музей переселения» посетили Алёна Егоровна Борисова вместе со своим супругом Филиппом Филипповичем и их друзьями.

Алёна Егоровна является дочерью Егора Афанасьевича Борисова, первого Ил Дархана Республики Саха (Якутия), государственного и общественного деятеля, чьё имя занимает особое место в современной истории нашей республики.

Этот визит не был приурочен к какому-либо мероприятию. Гости приехали по велению собственного интереса и любознательности, с желанием прикоснуться к истории, глубже узнать культуру и традиции родного края.

Экскурсию по Чурапчинскому музею для гостей провели директор музея Афанасий Афанасьевич Захаров и экскурсовод Анна Николаевна Яковлева. С экспозициями Хатылынского филиала Музея переселения гостей познакомил наш научный сотрудник Юрий Семенович Толстоухов.

За знакомством с музейными экспозициями, интересными рассказами и живым общением время пролетело совершенно незаметно. Наши гости с большим интересом познакомились с постоянными экспозициями обоих музеев и поделились добрыми впечатлениями от увиденного.

Благодарим Алёну Егоровну, Филиппа Филипповича и их друзей за проявленный интерес к истории и культурному наследию родного края. Для музея особенно ценно, когда знакомство с прошлым рождается из искреннего желания знать, помнить и передавать дальше. 🤍

Будем рады новым встречам!

👏🏻💐 Опора Севера: к 8️⃣0️⃣-летию Альбины Иннокентьевны Поисеевой

☝🏻 В чем секрет ее неиссякаемой энергии и авторитета? В тюркской, якутской традиции есть понятие «кэскил» — забота о будущем. Вся жизнь Альбины Иннокентьевны — это служение этому будущему.

Подробнее⤵️
https://xn--80aa7aggbp2b.xn--p1ai/opora-severa-k-80-letiyu-albiny-innokentevny-poiseevoj/

Олох суолугар үктэнэр кэммитигэр — сэрэхтээх буолуу.

Чурапчы улууһун үөрэҕин салалтатын сыллааҕы былаанынан, сааһын ситэ илик оҕолор буруйу оҥорботторун сэрэтэр улуустааҕы хамыыһыйа (КДНиЗП) дьаһалынан, балаҕан ыйын 29 күнүттэн алтынньы 13 күнүгэр дылы, Чурапчы улууһун үөрэҕин салалтатын иитии уонна эбии үөрэхтээһин, информационно-аналитическай салаа специалистара, Чурапчытааҕы ис дьыала уорганын саастарын ситэ илик оҕолорго сэрэтэр үлэни тэрийэр инспектордар, психологическай-педагогическай, медицинскэй уонна социальнай өҥөнү оҥорор киин, "Бастыҥнар хамсааһыннара" Бүтүн Арассыыйатааҕы общественнай государственнай оҕо уонна ыччат хамсааһынын Чурапчы улууһун отделениятын специалистара - улууспут бары оскуоларыгар сырыылара саҕаланна.

Бүгүн, балаҕан ыйын 29 күнүгэр, И.Е.Федосеев-Доосо аатынан Дириҥ агро-оскуолатын уонна Одьулуун орто оскуолатын үөрэнээччилэрин, педагогтарын уонна төрөппүттэрин көрсөн кэпсэтиини тэрийдилэр.
Дириҥнээҕи агро-оскуолаҕа 95 үөрэнээччи, 27 учуутал уонна төрөппүт мустан иһиттилэр. Одьулуун орто оскуолатыгар 38 үөрэнээччи, 22 улахан киһи бу сэрэтэр үлэҕэ кыттыһан, бэйэлэригэр сөптөөх түмүгү оҥоһуннулар.

Хайа да кэмҥэ оҕо — норуот кэскилэ, инники эрэлэ. Кини сырдыкка, кырдьыкка тардыһар ыраас дууһата, саҥаны билэ-көрө сатыыр баҕата — бу биһиги үөрүүбүт. Ол эрээри, аныгы олох сүүрүгэ күүстээх. Сибээс ситимэ сайыннаҕын аайы, куһаҕан санаалаах дьон угаайылара эмиэ уустугурар. Кэлиҥҥи кэмҥэ ыччат дьон «дропперство» диэн хара дьайыыга киирэн биэриилэрэ элбээбитэ биһигини, үөрэх үлэһиттэрин, улаханнык дьиксиннэрэр.
«Дроппер» диэн тугуй? Бу — уоруллубут үбү-харчыны атын счекка көһөрөөччү, хара дьыалаҕа кыттыгас буолан, бэйэтэ да билбэтинэн буруй ситимигэр киирээччи. Оҕо барахсан, түргэн харчыга ымсыыран, бэйэтин счетун, каартатын уларсар эбэтэр счетугар "алхас" киирбит харчыны этиллибит счетка ыытан бэйэтэ да билбэтинэн улахан буруйга кыттыһар. Бу — оҕо ыраас аатын-суолун хараардааһын, инники олоҕор күлүк түһэрии буолар. Биһиги, үөрэх-иитии үлэһиттэрэ, оҕолорбутун, төрөппүттэри, учууталлары бу албын угаайыттан харыстыыр аналлаахпыт.
Улууспут хас биирдии оскуолатыгар бу кэпсэтии салҕаныаҕа. Биһиги оҕолорбут өйдөрө-санаалара ыраас, сүрэхтэрэ мэлдьи сырдык буоларын туһугар, хас биирдиибит эппиэтинэһи сүгэбит"

- диэн өйдөтөн этэр
Чурапчы улууһун Үөрэҕин салалтатын иитии уонна эбии үөрэхтээһин салаатын салайааччыта Евгения Ивановна Чичигинарова.

Оҕону сэрэтии — кинини куттааһын буолбатах, киниэхэ олох муударастарын иҥэрии. Биһиги кини кутталы сатаан билэр, ону тумнар кыахтаныан баҕарабыт. Бу — оҕону бэйэтин уонна инники олоҕун көмүскүүргэ үөрэтии.

🍂 Тёплая встреча в стенах нашего музея

В рамках Декады пожилых людей наш музей посетили представители старшего поколения из Хатылынского наслега.

Программа Декады у наших гостей очень насыщенная и разнообразная, а сегодняшний день они посвятили знакомству с Чурапчинским музеем истории и этнографии им. А.А. Саввина.

Экскурсию для гостей провёл научный сотрудник музея Юрий Семёнович Толстоухов. Его содержательный и увлекательный рассказ вызвал живой интерес у посетителей. Во время экскурсии прозвучало немало вопросов, гости с интересом знакомились с историей и экспонатами музея, делились своими впечатлениями и добрыми отзывами.

Особенно приятно было видеть искреннюю заинтересованность наших гостей и слышать тёплые слова в адрес Юрия Семёновича. Встреча получилась душевной, познавательной и оставила приятные впечатления у всех её участников.

В дни Декады пожилых людей Чурапчинский музей истории и этнографии им. А.А. Саввина всегда рад гостям и готов встречать представителей старшего поколения, делиться историей родного края и создавать пространство для тёплого общения и новых впечатлений.

💐 От всей души поздравляем всех наших бабушек и дедушек с Декадой пожилых людей! Желаем крепкого здоровья, долгих и счастливых лет жизни, душевного спокойствия, благополучия, заботы и внимания родных и близких. Пусть каждый день будет наполнен теплом, уважением, добрыми встречами и радостными событиями!

Благодарим наших гостей из Хатылынского наслега за визит и тёплую встречу. Будем рады видеть вас снова в нашем музее! 🤍

🔷Чурапчыга "Кросс нации" ыытылынна

🔹Кыттааччылар улуус оскуолаларын 5-7 кыл., 8-11 кыл. үөрэнээччилэрэ, 18-35, 35-50 саастарыгар дылы уонна 50-тан үөһэ бэтэрээннэр диэн категориянан арахсан сүүрдүлэр. Бөлөхтөргө бастакынан биэтэккэ кэлбит 10-нуу сүүрүк тэрийээччилэртэн футболкалары туттулар.


Сиһилии 👉
https://xn--80aa7aggbp2b.xn--p1ai/churapchylar-kross-naczii-akcziya%d2%95a-%d2%afges-by%d2%bbyytynan-k%d3%a9ht%d3%a9%d3%a9ht%d2%afk-kytynnylar/

🍁 С приходом новой недели мы вновь открываем двери в мир, где прошлое становится ближе, а знакомство с историей превращается в настоящее путешествие.

🏛️ Чурапчинский музей истории и этнографии им. А.А. Саввина приглашает детей и взрослых провести время вместе и прикоснуться к богатому наследию родного края.

🏺 За музейными витринами хранятся не просто старинные вещи. В каждой из них живёт своя история: тепло рук мастера, уклад жизни наших предков, красота традиций, бережно передаваемых из поколения в поколение.

✨ Для ребёнка музей может стать местом удивительных открытий:
Как жили люди много лет назад? Чем пользовались в быту? Как создавали такие красивые узоры? Какие тайны могут хранить старинные предметы?

Иногда достаточно увидеть один необычный экспонат, чтобы захотелось узнать целую историю. ✨

Подарите себе и детям встречу с прошлым, которая останется в памяти. Пусть новая неделя начнётся с любопытства, удивления и новых знаний.

Ждём вас в Чурапчинском музее! 🤎

📍 с. Чурапча, ул. Горького, 16
☎️ 8 965 998 0629