Новостной канал МБОУ «Кюкяйская ПТСОШ им. А.К. Акимова»

📚👨‍🏫👩🏻‍🏫Алтынньы 5 күнэ- Учуутал күнэ. Бу үөрүүлээх күнүнэн Бастыҥнар хамсааһыннарын көҕүлээһининэн оҕолор учууталларга "Ис сүрэхтэн"эҕэрдэ түгэнин бэлэхтээтилэр. Ырыа да ыллаатылар, оонньуу да оонньоттулар, бэйэ илиитинэн оҥоһуллубут открыткаларын туттардылар.

Бу нэдиэлэҕэ алын сүһүөх үөрэнээччилэригэр ааҕыы тохтобула Кырдьаҕастар күннэригэр ананна. Манна "Аҕа саастаах дьоҥҥо хайдах сыһыаннаһабытый?" диэн куобахчаан уонна дьуос көмөлөрүнэн оҕолор сыыһаларын өйдөтөр ис хоһоонноох остуоруйа аахтылар.
Онтон улахан кылаастар "Сообщи, где торгуют смертью" дойду үрдүнэн ыытыллар акцияҕа кыттыһан "Синяя трава. Дневник Алисы" аахтылар. Ону таһынан "Береги свое здоровье" быыстапка турда.

📸 Фотомарафон «Кэм биһигини ситимниир»: биир хаартыскаҕа баар история! 📸**
Убаастабыл уонна Үтүө Сүрэх Күнүн көрсө оскуолабытыгар аналлаах фотомарафон – «Кэм биһигини ситимниир» – ыытыллар. Бу хаартыскалар судургу хаартыскалар буолбатахтар, араас көлүөнэлэр уонна олох түгэннэрэ хайдах биир улахан историяҕа холбоһоллорун көрдөрөр кыах буолаллар. ❤️
Бу марафоҥҥа хас биирдии хаартыска ааспыт, билиҥҥи уонна кэлэр кэмнэр икки ардыларыгар кыра ситим буолар.
Дьиэ кэргэн историятын хас биирдии оҕо билиэхтээх.

«Дьиэтээҕи мастарыскыай»быыстапка
👵👴Аҕам саастаахтар күннэрин көрсө оскуолабытыгар эбээлэрбит, эһээлэрбит илиинэн оҥоһуктара быыстапка турда. Манна чугас дьоммут сылаас илиилэринэн тутан-хабан оҥорбут араас оҥоһуктара киирдилэр: баайыы таҥастар, оҕуруонан үлэ,хартыыналар, кыбытыктаах тигии уо.д.а. Урукку көлүөнэ эдэр көлүөнэҕэ кэпсиирэ, көрдөрөрө эмиэ биир туһунан история буолан тиһиллэр.

Бэҕэһээ оскуолам 9-10 кылаас үөрэнээччилэрэ улууспутугар кырдьаҕастар декадалара саҕаламмытынан кэлэн үөрэ-көтө көмө оҥордулар,тиэргэммин харбаатылар👍Өссө эбиитин сахалыы кэһиилээхтэр,сибиэһэй сир аһа оҕуруот аһын заготовката өссө арыы баар эбит ,бу барыта төрөппүттэр,ийэлэр ,аҕалар барахсаттар үтүө холобурдара Оҕолоргут үлэҕэ сыстаҕастара,ыраас туттунуулара эһиги иитиигит көстөр дии саныыбын Махтал эһиэхэ,төрөппүттэр,учууталлар,куруук эдэр элэккэй сайдам сайаҕас,дьоллоох доруобай буолуҥ.😍
Педагогическай үлэ бэтэрээнэ Николаева Мария Васильевна

📌Аҕам саастаахтар күннэрин көрсө үөрэнээччилэр-волонтердар үгэс курдук Күүкэй нэһилиэгин кырдьаҕастарыгар Федоров Авдей Алексеевичка, ытык кырдьаҕаска СВО байыаһын ийэтигэр Каратаева Евдокия Алексеевнаҕа, педагогическай үлэ бэтэрээнигэр Николаева Мария Васильевнаҕа, Евсеева Ангелина Петровнаҕа тахсыылары оҥордулар. Ол курдук, тэлгэһэ ыраастааһыныгар, уу таһааһыныгар, дьиэ ис-тас үлэтигэр көмөлөстүлэр, ону таһынан бэйэлэрин санааларынан, төрөппүттэрин көҕүлээһиннэринэн күһүҥҥү үүнүүттэн кэнсиэрбэлэммит, сахалыы ас-үөл бэлэхтээтилэр. Итини таһынан оҕолор оонньуур площадкаларын, бөһүөлэк таһынааҕы ытыктанар сир Кэлтэгэй территориятын хомуйдулар.

📌Бүгүн Бастыҥнар хамсааһыннарын чэрчитинэн Бастыҥнар сэбиэттэрин бэрэсэдээтэлин талыы быыбара буолла. Куоластааһын түмүгүнэн элбэх куолаһы хомуйан 11кылаас үөрэнээччитэ Сидоров Дьулустаан иккис сылын талылынна, солбуйааччытынан 10 кылаас үөрэнээччитэ Прокопьев Вадим таҕыста. Бастыҥнарбытыгар быйылгы сылга ситиһиилэри🙌🏻

🇷🇺Балаҕан ыйын 30 күнэ ДНР,ЛНР,Херсонскай,Луганскай уобаластар Россия састаабыгар холбоспут күннэрэ буолар. Бу бэлиэ күнүнэн историяны билэр, билиини хаҥатар сыаллаах "Азбука легенд родного края" оонньууга кыттыстыбыт.

Балаҕан ыйын 28 күнэ Саха сирин судаарыстыбаннаһын күнүгэр аналлаах түгэнинэн, Саха Өрөспүүбүлүкэтин өрөгөйүн ырыатыттан үлэ-үөрэх нэдиэлэтэ саҕаланна. «Дьоһуннааҕы кэпсэтии»цикл уочараттаах дьарыгар 1-5-с кылаас үөрэнээччилэрэ киһи тоҕо ааҕарын туһунан кэпсэттилэр, оттон 6-11-с кылаас үөрэнээччилэрэ преподобномученица Елизавета Федоровна олоҕун суолун дьүүллэстилэр.
Сынньалаҥ кэмигэр Сахабыт сирин бастакы бэрэсидьиэнэ М.Е.Николаев туһунан документальнай киинэ көрдөрүлүннэ.

Балаҕан ыйын 24-25 күннэригэр Сунтаарга "Образовательное пространство как ресурс развития личности" диэн Бүлүү бɵлɵх улуустарын пуорума тэрилиннэ.
Сунтаар - Олоҥхо дойдута - пуорум кыттаачччыларын, ыалдьыттарын сахалыы тыынынан тоҕус мэҥэ хамнаныынан кɵрүстэ. 2019 сыллаахха Бүлүү бɵлɵх улуустарын түмэ тардан үɵрэҕирии пуорума аан бастаан Үɵһээ Бүлүүгэ, онтон Ньурбаҕа тэриллибитэ.
Пуорум сүрүн сыала-соруга Үɵрэхтээһин экономика сайдыытын саамай тɵрүтэ диэн суолтаҕа олоҕурда. Бары ɵттүнэн сатабыллаах оҕолору иитэн таһаарыыга улахан болҕомто уурулларын чопчулуур тэрээһин буолла.
Пуорумҥа уопсайа алта улуустан 450 киһи кытынна.
Биһиги оскуолабытыттан физика учуутала Федоров А.М. уруок ыытааһыныгар, алын кылаас учууталлара маастар-кылаас ыытааһыныгар кытыннылар. Ону таһынан алын кылаас методическай холбоһугун учууталлара(сал.Алексеева М.А.)пособие күрэҕэр кыттан 2 миэстэ буолан кэллилэр.

НЭДИЭЛЭТЭЭҔИ СОНУННАР.
📌Балаҕан ыйын 23 күнүгэр оскуолабытыгар күһүҥҥү кросс ыытылынна. Кросска бары кылаас үөрэнээччилэрэ биирдиилээн күрэхтэстилэр. Кросс түмүгүнэн:
1-2 кылааска кыргыттарга 1м-Анжелина Иванова(2кыл), 2м-Амелия Илларионова(1кыл),3м-Алекса Иванова(1кыл);уолаттарга 1м-Арьян Колесов(1кыл),2м-Сахаян Александров(2кыл),3м-Арнольд Иванов(2кыл); 3-4 кылаастарга кыргыттарга 1м-Виолетта Иванова(4кыл),2м-Кэрэл Харитонова(3кыл); уолаттарга 1м-Артур Колесов(4кыл),2м-Тускун Максимов(4кыл),3м-Денис Осипов(4кыл); 5-6 кылаастарга кыргыттарга 1м-Камилия Евсеева(5кыл),2м-Лиана Андреева(5кыл),3м-Сандаара Сидорова(6кыл), уолаттарга 1м-Алгыс Харитонов(6кыл),2м-Ярослав Федотов(6кыл),3м-Эрчим Кривошапкин(6кыл); 7-8 кылаастарга 1м-Каролина Евсеева(8кыл),2м-Розалина Ангаскеева(7кыл),3м-Мичийэ Саввина (8кыл),1м-Дьулустаан Архангельскай(8кыл), 2м-Артем Павлов(7кыл),3м-Эрсан Николаев(8кыл); 9-11 кылаастарга 1м-Лилиана Алексеева(9кыл),2м-Варя Евсеева(10кыл),3м-Света Павлова(9кыл),1м-Богдан Федоров(11кыл),2м-Дамир Львов(11кыл),3м-Федя Алексеев(9кыл) таҕыстылар.
📌Балаҕан ыйын 25 күнүгэр оскуола активистара бу сылга бастакы тэрээһиннэрин квиз-оонньууну,киэһээҥи киинэ көрүүтүн тэрийдилэр.

Балаҕан ыйын 22 күнүгэр "Дьоһуннааҕы кэпсэтии"(Разговор о важном)
1-5-с кылаас үөрэнээччилэригэр уруок искусственнай интеллеккка, кини кыаҕар уонна хааччахтарыгар ананна. 6-11-с кылаас үөрэнээччилэрин кытта Россия Геройдара Нурмагомед Гаджимагомедов уонна Василий Марзоев хорсун быһыыларын холобуругар хорсун быһыы, байыаннай иэс уонна эппиэтинэс туһунан кэпсэттилэр.
Алын кылаас үөрэнээччилэригэр уруок айылҕа уонна искусственнай интеллект туһунан өйдөбүлү үөскэтиигэ, күннээҕи үлэҕэ ИИ оруолун өйдөөһүнү сайыннарыыга, ону тэҥэ цифровой технологиялар туруорар информацияларыгар уонна түмүктэригэр критическэй сыһыаны үөскэтиигэ туһуланар.
6-11-с кылаас үөрэнээччилэригэр дьарык сүрүн сыала — соруга-байыаннай иэс уонна эппиэтинэс,сиэр-майгы ис хоһоонун өйдөөһүнү сайыннарыы, уустук быһыыга-майгыга тус талыы уонна майгы күүһүн суолтатын көрдөрүү, ону тэҥэ патриотизм туһунан дьоҥҥо уонна бэйэлэрин дойдуларыгар сулууспалыырга бэлэм курдук өйдөбүлү үөскэтии тула кэпсэтиилэр ыытылыннылар.

Өрөгөйдөөх үбүлүөйүнэн эҕэрдэлиибит!
Күн уота сарыалыгар сыламныыр, кэрэ кэми иилэ хабан кэлбит, биһиги ытыктыыр биир дойдулаахпыт филологическай наука доктора, профессор, РФ үрдүк үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһитэ, СР наукаларын үтүөлээх диэйэтэлэ, Кыргыстан республикатын култууратын туйгуна, Сунтаар улууһун, Күүкэй, Ньурба улууһун Мэгэдьэк нэһилиэгин бочуоттаах олохтооҕо, "Гражданскай килбиэн" бэлиэ хаһаайына, П.А. Ойуунускай бириэмийэтин лауреата Василий Васильевич 80 сааһын туолар үбүлүөйдээх күнүгэр анал тэрээһиннэр ыытылыннылар. Илларионов В.В. учуонай-фольклорист, күн бүгүн саха норуотун тылын, олоҥхотун, муудараһын үйэтин тухары харыстаабыт, үөрэппит, кэлэр көлүөнэҕэ сүҥкэн үлэни, олоҥхо эйгэтигэр киэҥ суолу тэлбит киһи буолар.
Ытыктыыр киһибит дьоро күнүгэр НВК таһаарбыт буруолуу сылдьар, дириҥ ис хоһоонноох видеоматырыйаалын көрүү болҕомтону тарта. “Олоҥхо, оһуокай аргыстаах олох” диэн кинигэ быыстапката нэдиэлэ устата турда. Кэрэхсэбиллээҕэ В.В.Илларионов үөрэммит оскуолатыгар бэлэх ууммут кинигэлэрэ бааллар.
"Олоҥхо уус-уран тыла" В.В.Илларионов үйэлээх үлэтигэр сүгүрүйэн уонна грамотность, Россия норуоттарын күнүгэр сөп түбэһиннэрэн сурук-бичик таһымын үрдэтэр, тыл саппааһын байытар сыаллаах грамматическай сорудахтары толоруу акцията нэдиэлэ устатыгар ыытылынна. Манна сүрүн сыала олоҥхо тиэкиһиттэн көппүт тыллары ситэрэн толоруу буолар. Оҕолор көхтөөх кыттыыны ыллылар.
Иккис сылын ыытыллар, хас чэппиэр аайы “Книжный таймер” ааҕыы тохтобулугар "Сүдү киһибит сүдү үлэтэ" В.В.Илларионов олоҥхону үйэтитиитигэ үлэлэспит үлэлэрэ 21т "Саха боотурдара" кинигэҕэ тиһиллибитэ. Бу олоҥхолортон кылааһынан бухатыыр атын дьүһүйүүтүн ааҕыы ыытылынна.
"Тыл сүмэтин тилиннэрээччи, олоҥхо саргытын салайааччы" ф.н. доктора профессор, учуонай-фольклорист Илларионов В.В. үбүлүөйдээх олоҕун, үөрэҕин, олоҥхоҕо үлэтин туһунан бүччүм иһирэх кэпсэтиигэ Василий Васильевич бииргэ төрөөбүт балта Мария Васильевна төрүттэрин бэрт сиһилии, халыҥ аймах буолалларын эттэ. Эбэлэригэр, төрүттэригэр дириҥ ытыктабыллаахтара Мария Васильевна саҥатыгар кичэллээхтик иһиллэр. Оҕолор дьиэ кэргэн альбомун сэргээн көрдүлэр. Василий Васильевич үлэлиирин таһынан элбэх кинигэ автора. Кини түбүктээх олоҕор төлкөтүн түстээбит төрүт дойдутун ситимин быспат. Ол туһунан үөрэппит үөрэнээччитэ, саха тылын учуутала, Евсеева А.П. сылаас тылынан кини үөрэххэ көмөтүн, киһи быһыытынан эйэҕэһин өрө көтөҕүллэн кэпсээтэ. Чахчы да Василий Васильевич үлэтэ – саха норуотун умнуллубат кэскилэ. Кини айымньылаах олоҕо – кэлэр көлүөнэҕэ дьиҥнээх холобур. Оскуолабыт оҕо саас илдьиттэрин салайааччыта Герасимова И.М. дойдуга бэриниилээх буолуу түгэннэрин ааттаан туран Василий Васильевич Илларионов элбэх кэрэхсэнэр өрүттэригэр тохтоон киэн тутта этэр тылын түмүктээтэ. Кыттыыны ылбыт учууталларбыт ыччакка кэпсээн, санааларын тиэрдэн, ис сүрэхтэн истиҥ-иһирэх эйгэни үөскэттилэр.
Анаммыт анал күн тэрээһиннэрэ көхтөөхтүк биллибэккэ аастылар. Василий Васильевыһы өрөгөйдөөх үбүлүөйүнэн итиитик-истиҥник эҕэрдэлиибит. Чөл туругу, кытаанах доруобуйаны баҕарабыт.
Киэн туттар, ытыктыыр киһибит Василий Васильевич Илларионов 80 сааһын туолбут үбүлүөйүнэн төрөөбүт, улааппыт өтөҕөр "Балык Хатарбыкка" бэлиэ күн түһүлгэтин бэлиэтэ туруорулунна. Бу бэлиэ суолтата киһи буолан силигилээн, ситэн-хотон, норуот туһугар билиитин-көрүүтүн анаабыта буолар.Убаастыыр Василий Васильевичка саха алмааһыныы кытаанах доруобуйаны, дьоллоох олоҕу баҕара хаалабыт.

🍂🍁Балаҕан ыйын 18 күнүгэр көмүс күһүн тиһэх күннэрин былдьаһа, Күүкэй орто оскуолатыгар күүтүүлээх күһүҥҥү дьаарбаҥка буолан ааста.
Саппаҕырбыт тымныйан эрэр күһүҥҥү күн буспут бурдук аһынан, самаан сайыммыттыттан сомсубут быйаҥын дыргыл сытынан туола түстэ. Тэрээһиҥҥэ алын кылаас үөрэнээччилэриттэн саҕалаан, үрдүкү сүһүөххэ диэри кылаастар уонна төрөппүттэр кытыннылар. Дьаарбаҥканы алын кылаастар илиинэн оҥоһуктара өссө киэргэтэн биэрдилэр. Дьаарбаҥканы тэрийсибит төрөппүттэрбитигэр махталбытын тиэрдэбит.