Репост из: Неизвестно
Тыва далганын ажыктыынын дугайында кысказы-биле. Ол дээрге ажык отка изиткен, хаарган база дээрбедээн арбай, чииринге белен. Ол делегейде кара чангыс, ажыктыг фастфуд. Чүге фастфуд? Чүге дизе ону чооглаар дизе, ону хайындырар, бустаар азы хаарар херек чок. Ону изиг сүттүг ногаан шайга - эки эзилдирген саржагны, чамдык таварылгаларда сметананы азы ак саржагны, дусту, чигирни амданынын аайы - биле болгаш күзели-биле немээр. Дыка хоолулуг, ажыглаары болгаш шыгжаары белен чем. Ынчангаш, ол көшкүн чоннарга кезээде солуттунмас чем турган. Буддистер ол чемни ыдыктыг деп адап турар, чүге дээрге ол ламаларга кезээде - быжыг кадыкшылын, угаан - медерелин быжыглаарынга дузалыг чораан. Ам оон ажыктыынын дугайында чугаалажыылынар. Тыва далган дээрге минералдарнын болгаш витаминнернин байлак дөзү: демир, магний, цинк, чес, фосфор, кальций, калий, йод, В, А, Е, Д бөлүктүн витаминнери. Тыва далганы үргүлчү чип турарлар анемия атеросклерозтан качыгдавас. Оон туржук, кажан кижилер тыва далганы эвээш биче даа болза доктаамал чип эгелээрге, оларнын дамырларын холестерин бляшкаларындан аштап, хан базыышкыны турумчуй бээр. Тыва далган чүстерде, оон иштинде оорга сөөгүнүн чүстеринде дустуг турнугуушкуннарны эзилдиреринге дузалаар. 2-ги хевирнин чигир аарыынга ханнын чигирин чүгээртедир. Тыва далган дээрге чылыг, кадыг, ортумак үстүг, ортумак чиик чем болур. Чылыг чем хайылдырарын экижидер, бестиг баарзыктын, чавананын, иммуннуг системанын болгаш хан системазынын ажылын чемгерер болгаш экижидер. Дензини чүгээртедиринге, артык суук чүүлдү үндүреринге, дустарны болгаш үстерни эзилдиреринге дузалаар. Чүге дээрге ол чем үрезинден кылдынган. Ол мага-ботка, сөөктерге быжыг байдалды, угаан-медерелдин турум болгаш тода болурунга дузалыг болур.