МБУ «Центр Духовности им. С. и С. Даниловых»

Алтынньы 3-4 күннэригэр Хакассия Өрөспүүбүлүкэтин, Абакан куоратыгар, С.П. Кадышев аатынан норуот айымньытын киинигэр норуоттар доҕордоһууларын сылыгар анаммыт, IV межрегиональнай "Шерстяные чудеса" диэн войлок маастардарын күрэҕэ ыытылла турар. Күрэххэ Хакасия, Тыва өрөспүүбүлүкэлэриттэн, Красноярскай кыраайтан барыта 40 тахса маастар кытта сылдьаллар. Саха сириттэн бу бэстибээл күрэххэ Горнай улууһун, Бэрдьигэстээх нэһилиэгин, "Тиһилик" норуот маастардарын түмсүүтүн кыттыылааҕа, "Сардаана" уһуйаан логопед иитээччитэ Айталина Васильевна Санникова кыттыыны ыла сылдьар. Күн бастакы аҥарыгар кыттааччылар бэйэлэрин билиһиннэрэн оҥорон аҕалбыт таҥастарын, маастарыстыбаларын көрдөрдүлэр уонна хатайданан оҥоһуллубут үтүлүк күрэҕэр кытыннылар. Бүгүҥҥү күн түмүгүнэн "Традиционный конкурс на пару варежек" в номинации "Этно традиции" биһиги маастарбыт Айталина кыайыылаах үрдүк аатын ылла. Саха сирин маастара Айталина оҥорон таһаарар үлэтин техникаларын, хас биирдии панно уратытын, хатайданан тахсыбыт оҥоһукка Саха сирин кэрэтэ, хоту дойду тыйыс тымныыта тута харахха быраҕылларын көрүөххэ сөбүн кэлбит эрэ дьон барыта биһирээтэ, хайгыы көрдө. Бэстибээл күрэх түмүгүнэн Айталина Санникова инники ыытыллар күрэххэ ыҥырыы ылла уонна араас дойду маастардарын кытта уопутун атастаһан билиитин хаҥатта.Бу айаммыт сырыытыгар биһигини ыыппыт Олоҥхо дьиэлэрин биир кэлим ситимин, улуустары кытта бииргэ үлэлэһэр убаастабыллаах салайааччыбытыгар Евдокия Николаевна Ивановаҕа, Горнай улууһун Олоҥхо дьиэтин салайааччытыгар Александра Владимировна Алексееваҕа улахан махталбытын тиэрдэбит.

Бүгүн Духовность дьиэтигэр декада чэрчитинэн мастер кылаас буолла. Баайыыны баһылаабыт норуот маастара, амарах сүрэхтээх киһи киһитэ, улууспут чиэһин республика күрэхтэригэр аатын ааттатааччы убаастабыллаах Надежда Афанасьевна. Төрүт сатаабат дьону күрүчүөгүнэн баайарга үөрэттэ. Олус наадалаах малы баайары көрдөрдө, сүбэлээтэ. Хас биирдии хаһаайка наадыйар малын - араас дьэрэкээн өҥнөрүнэн игольницаны үөрэ көтө баайдыбыт. Бэлэх да оҥоруохха сөп эбит. Баайыы албастарын, доруобуйаҕа туһатын кэпсээтэ. Сылдьыбыт дьон наһаа астынан, дуоһуйан бардыбыт. Онон биһиги Надежда Афанасьевнабытыгар улаханнык махтанабыт.

Бүгүн, о.э. Алтынньы ый 2 күнүгэр, Духуобунас киинигэр Аҕам саастаахтар декадаларын чэрчитинэн ыытыллыбыт, олус туһалаах, баайыыга маастар - кылаас буолан ааста.👏🏼 Маастар-кылааһы иилээн-саҕалаан ыытта, маастар Надежда Афанасьевна Иванова. Аҕам саастаах дьоммут олуһун диэн сэргэхсийэн, баайыы кистэлэҥин, абылаҥын билэн бардылар. Күндү дьоммут бүгүҥҥү күҥҥэ махтанан, элбэҕи, саҥаны билэн, үөрэн-көтөн бардылар👏🏼🙌🏻

Сейчас октябрь — десятый месяц, но имя его происходит от латинского «octo» — «восемь», потому что в древнеримском календаре год начинался с марта. По-якутски же октябрь — «алтынньы», что значит «шестой месяц»: у якутов хозяйственный год начинался с мая, а «алта» на тюркских языках — «шесть».

Традиционный массовый забой скота «идэһэ» у якутов приходился на конец октября — начало ноября, с наступлением устойчивых заморозков: туши замораживали прямо на улице, а затем хранили в булуусах — естественных ледяных погребах в мёрзлоте, предварительно облив водой для образования защитной ледяной корки. Однако, в последние 15 лет климатологи фиксируют «дефицит холода» не только в Якутии, но и во всей Арктике: зимние морозы запаздывают, а для забоя нужна температура хотя бы −20-25 °C, в результате, тёплое начало зимы задерживает ежегодный забой, иногда на недели и дольше, что требует гораздо больше сена на передержку скота.

❄️ Пусть первый день октября согреет вас теплом близких, ароматом любимого горячего напитка и верой в лучшее.