Бэс ыйын 25 күнүгэр, Горнай улууһа төрүттэммитэ 95 сылын бэлиэтъиир өрөгөйдөөх ыһыаҕар Горнай улууһун олоҥхоһута Саввав Иванович Максимов – Чокуур сыдьааннара, чуолаан Марина Прокопьевна Матвеева, Ньургун Павлович Матвеев, бырайыак чилиэннэрэ: бырайыак координатора, дизайнера Галина Егоровна Кудаисова, культурнай организатора Василиса Михайловна Федотова, сүрүн көмөлөһөөччү Кириллина Ирина Евгеньевна, Ксения Михайловна Васильева куратордаах, Мелиоратор ТОС аатыттан “Олоҥхо кэскилин үйэлэргэ түстүүбүт” диэн бырайыагы суруйан, көмүскээн бырайыак олоххо киирэн, бырайыак чэрчитинэн саҥардыллыбыт түһүлгэ үөрүүлээх арыллыыта буолан ааста. Бырайыак Арассыыйа бэрэсидиэнин культурнай көҕүлээһиннэрин фондатыттан 2026 сыллааҕы күрэҕин кыайыан 2.403.580 солкуобай суммалаах көмөнү ылан тутулунна. Бырайыак чэрчитинэн “Олоҥхо ытык сирэ” олоҥхо түһүлгэтигэр олоҥхоһукка аналлаах арт-объект, алгыс оҥоһулларыгар Аал уоту отторго мас холумтаны уонна улуус 9 нэһилиэгэр анаан 9 сэргэ оҥоһуллан, бары сиэри-туому тутуһан туруоруллубуттара. Сэргэлэри норуот маастара Максимов Николай Федорович уонна көмөлөһөөччүлэрэ Максимов Федор Саввич, Потапов Гаврил Константинович кыһан, уустаан-ураннаан оҥордулар.
Тэрээһиҥҥэ бырайыак чэрчитинэн оҥоһуллубут “Олоҥхо кэскилин үйэлэргэ түстүүбүт” олоҥхоһукка уонна олоҥхоһуту истэ олорор оҕо ойууламмыт арт-объега бүрүллэн турбут бырастыынатын лиэнтэтин Горнай улууһун аҕа баһылыга Андреев Н. В., арт-объект маастара худуоһунньук-скульптор Эляков П. И., Чокуурс Сааба хос хос сиэнэ Дьокуускайдааҕы Николай Иванович Шарин аатынан орто оскуола 2 кылааһын үөрэнээччитэ, олоҥхону толорууга Республика, Россия, Аан дойду таһымнаах араас күрэхтэр хас да төгүллээх кыайыылааҕа, Өрөспүүбүлүкэҕэ аатын ааттаппыт “Чугдаар” этно-фольклорнай ансаамбыл кыттыылааҕа Пахомова Алисаны, бырайыак ааптардара Матвеева М. П. буолан арыйдылар.
Максимов Егор Федорович аал уотун оттон арыы-сыа тылларынан айах тутан алгыс оҥорон амалыйда. Бырайыак чэрчитинэн 6 оҕо, Таисия Максимова, Дэвид Алексеев, Каролина Федотова, Тимур Луковцев “Кылыһах” фольклор ансаамбылыгар дьарыктанан, Прокопи й Ядрихинскай – Бэдьээлэ “Дьырыбына Дьырылыатта” олоҥхоттон быһа тардан толордулар. Оҕолору олоҥхоҕо Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна, Ил Дархан бириэмийэтин лауреата, Саха Өрөспүүблүкэтин үтүөлээх этээччитэ Дария Егоровна Алексеева бэлэмнээтэ.
Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ Горнай улууһун аҕа баһылыга Андреев Н. В., Бэрдьигэстээх нэһилиэгин баһылыга Аргунов А. Г., Максим Кирович Аммосов аатынан Хотугулуу-илиҥҥи Федеральнай университет фольклор уонна культура кафедратын профессора, филологическай наука доктора Илларионов В. В., арт-объект маастардара Эляков П. И., Левин В. С. Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар ааттарынан Духуобунас киинин – Олоҥхо дьиэтин директора Алексеева А. В. уонна ансаамбыл уһуйааччыта Алексеева Д. Е. Эҕэрдэ тылларын эттилэр.
Бу бырайыак кэскиллээх сыала-соруга олоҥхо эйгэтин өйдүүр, өйүүр, сэҥээрэр дьон түмсэн, инникитин олоҥхону толорор кэнчээри ыччат дьарыктанан улууспутугар олоҥхо сайдыытыгар олук буолуоҕа диэн бигэ эрэллээхпит.
Тэрээһиҥҥэ бырайыак чэрчитинэн оҥоһуллубут “Олоҥхо кэскилин үйэлэргэ түстүүбүт” олоҥхоһукка уонна олоҥхоһуту истэ олорор оҕо ойууламмыт арт-объега бүрүллэн турбут бырастыынатын лиэнтэтин Горнай улууһун аҕа баһылыга Андреев Н. В., арт-объект маастара худуоһунньук-скульптор Эляков П. И., Чокуурс Сааба хос хос сиэнэ Дьокуускайдааҕы Николай Иванович Шарин аатынан орто оскуола 2 кылааһын үөрэнээччитэ, олоҥхону толорууга Республика, Россия, Аан дойду таһымнаах араас күрэхтэр хас да төгүллээх кыайыылааҕа, Өрөспүүбүлүкэҕэ аатын ааттаппыт “Чугдаар” этно-фольклорнай ансаамбыл кыттыылааҕа Пахомова Алисаны, бырайыак ааптардара Матвеева М. П. буолан арыйдылар.
Максимов Егор Федорович аал уотун оттон арыы-сыа тылларынан айах тутан алгыс оҥорон амалыйда. Бырайыак чэрчитинэн 6 оҕо, Таисия Максимова, Дэвид Алексеев, Каролина Федотова, Тимур Луковцев “Кылыһах” фольклор ансаамбылыгар дьарыктанан, Прокопи й Ядрихинскай – Бэдьээлэ “Дьырыбына Дьырылыатта” олоҥхоттон быһа тардан толордулар. Оҕолору олоҥхоҕо Саха Өрөспүүбүлүкэтин култууратын туйгуна, Ил Дархан бириэмийэтин лауреата, Саха Өрөспүүблүкэтин үтүөлээх этээччитэ Дария Егоровна Алексеева бэлэмнээтэ.
Үөрүүлээх тэрээһиҥҥэ Горнай улууһун аҕа баһылыга Андреев Н. В., Бэрдьигэстээх нэһилиэгин баһылыга Аргунов А. Г., Максим Кирович Аммосов аатынан Хотугулуу-илиҥҥи Федеральнай университет фольклор уонна культура кафедратын профессора, филологическай наука доктора Илларионов В. В., арт-объект маастардара Эляков П. И., Левин В. С. Сэмэн уонна Соппуруон Даниловтар ааттарынан Духуобунас киинин – Олоҥхо дьиэтин директора Алексеева А. В. уонна ансаамбыл уһуйааччыта Алексеева Д. Е. Эҕэрдэ тылларын эттилэр.
Бу бырайыак кэскиллээх сыала-соруга олоҥхо эйгэтин өйдүүр, өйүүр, сэҥээрэр дьон түмсэн, инникитин олоҥхону толорор кэнчээри ыччат дьарыктанан улууспутугар олоҥхо сайдыытыгар олук буолуоҕа диэн бигэ эрэллээхпит.