Ажы-төлүм авазы, ынак эжим, 10-гу эге
Оля эмнээшкинни уламчылап турган. Менги хуннуң эмнелге даштындан ыравас, чугле ужуражып, чем киирер эвес, ол кижиниң хей-адын көдүрүп, эки чуулдер чугаалап, сергек болурунче чугаалажыр турган. Оля ооң мурнунда ындыг эвес, аажок сергек, «сузук-биле сегерээр, аарыгны бодавас, мунгаравас» дээш, хей-ады бедик турган. Бо удаа Оля хунден хунче сула салдыннып, харык шинээ баксырап турган. Менги ынак эжин, уругларынның авазын көргеш, муңгарап-даа турбас, черле көргүспес турган. Эмнелгеге келгеш, удуп чыткан эжиниң чанынга олурган.
- Ой, эжим, кажан келдиң?
- Чаа, келдим. Уду, уду...
- Чок турарым.
Меңги эжин тургузуп алган. Оля оожум олуруп алган.
- Эжим, уруувус блины быжырып алган. Школага ол куш-ажыл кичээлинге өөренип алган болду, бистер шупту чип алдывыч. Сеңээ база эккелдим.
- Оо, экизин аа. Каяам - дээш, Оля хаптан уштуп алган - ии, чаагайын аа - дээш, амданнанып, четтиргенин илереткен.
- Эжим, мен сени свидание, ужуражылгаже чалаарым ол. Аныявыста ышкаш, чугле ийилээ...
- Кайнаар?
- Даштыгаар - дээш, Меңги холун сунган.
Оля Меңгиден четтинип алган. Ийилээ оожум унупкеннер. Эмнелге даштынга унуп келгеннер. Хуннуң чылыы кончуг болган. Куску бойдус бодунуң өңнерин долгандыр чажыпкан ышкаш, теректерниң бурулери саргарып, черде хевис кылдыр аңдарлып, чаттылып турган. Бурулерге кылаштаарга, шылыраан даажы тускай... Чечектер амдыызында кадып, өлбээн. Сарыг, кызыл, айыраң чечектер оларның олурган черин долгандыр турган. Меңги эжин оожум куспактап алган. Оля эжинге улам чоок олуруп, куспаанче эстип кире берген. Ийилээ таныжып чораан уезинде ышкаш сактыышкыннарын чугаалажып олурганнар. Агаар-бойдус безин оларны билген ышкаш, хун хунеп, дээрде хамык булут арлы берген.
- Ам кирер сен бе, эжим. Доңа бээр сен...
- Ийе, чаа. Мен сээң чаныңга турарымга дыка эки кижи-дир мен. Мени салба даан, эжим - дээш, Оля Меңгиден туттунган.
- Чок, эжим. Сени черле салбас мен, соок тур, кирээли. Бистиң ужуражылгавыс төнген. Эртен база келир мен. Чаа таныжып турар улус ындыг чоп. Хуннуң ужуражыр.
Оля каттырган.
- Ийе, чаа, чаа таныжып турар бис.
- Эртен келирде чечектер эккээр мен.
- Чок, сен ынчан кайыын чечектер чулуп алдым деп турган ийик сен аан? - дээш, Оля каттырып, Меңгиже көрген.
- Садик хериминиң ишти - дээш, Меңги сымыранган - кончуун, ыядынчыын де даан. Херимни ажа халааш, бир боодал чечек чулуп алгаш, катап ажып кээр кижи мен. А өршээ, ам болза чудек, болбаан чуве-дир.
- Анаа диин, эжим. Дыка чаптанчыг чечектериң хойлап алган, курткаң иштинден уштуп келир чоп сен.
Меңги каттырган. Аныяк уезинде тенек-даа, солун-даа турган. Чечек бээр деп чувени билир, муне чечектиг чоруп олурганын сактып, каттырышканнар.
Меңги Оляны киирип кааш, чаныпкан.
***
Меңги чугле чанып келирге, Оля долгап келген.
- Ийе, эжим.
- Бо эмчилер мени реанимация деп тур. Аңаа шуут ат кылдыр сыкыртып кааптары ол... Олчаан өлүп каар ыйнаан мен ... - деп, Оля телефонга алгырган.
Меңги уне халаан. Дурген такси долгап алгаш, дедир эмнелге чорупкан. Эмнелгениң эжии хааглыг. Меңги каңгырадыр соктап эгелээн.
- Канчап бардыңар? Чуу болду? - дээш, охранник унуп келген.
Меңги охраникти идипкеш, эмчиже маңнап кирген. Соондан охранник алгырган. Меңги эмнелге иштинче кире халып келген. Коридорда эмчилер-биле Оля-биле чугаалажып, маргыжып турганнар. Оля Меңгини көрүп кааш, халып, куспактаныпкан.
- Чок, реанимация кирбес мен, аңаа шуут билинместеп каар чордум. Ужу-бажым ажылдавас, тений бээр, сээдең кижи ышкаш апаар чордум - дээш, Оля ыглап эгелээн.
- Чаа, эжим. Анаа кижи ышкажыл, эмчилер, ынаар киирбеңер даан - деп, чугаалажып, ээрешкен.
- Таарышпас болза, билдириишкин бижип калыңар! - дээш, эмчи тоор чуве чок болган.
Меңги билип турган, бо шын эвес, эмчини дыңнавайн, канчап эмненир боор, эмчиге чагытрпайн чуну канчаар боор... Бир талазында ынак эжиниң дилеп турары кончуг.... Меңги эмчи биле Оляның ортузунда.
Оля эмнээшкинни уламчылап турган. Менги хуннуң эмнелге даштындан ыравас, чугле ужуражып, чем киирер эвес, ол кижиниң хей-адын көдүрүп, эки чуулдер чугаалап, сергек болурунче чугаалажыр турган. Оля ооң мурнунда ындыг эвес, аажок сергек, «сузук-биле сегерээр, аарыгны бодавас, мунгаравас» дээш, хей-ады бедик турган. Бо удаа Оля хунден хунче сула салдыннып, харык шинээ баксырап турган. Менги ынак эжин, уругларынның авазын көргеш, муңгарап-даа турбас, черле көргүспес турган. Эмнелгеге келгеш, удуп чыткан эжиниң чанынга олурган.
- Ой, эжим, кажан келдиң?
- Чаа, келдим. Уду, уду...
- Чок турарым.
Меңги эжин тургузуп алган. Оля оожум олуруп алган.
- Эжим, уруувус блины быжырып алган. Школага ол куш-ажыл кичээлинге өөренип алган болду, бистер шупту чип алдывыч. Сеңээ база эккелдим.
- Оо, экизин аа. Каяам - дээш, Оля хаптан уштуп алган - ии, чаагайын аа - дээш, амданнанып, четтиргенин илереткен.
- Эжим, мен сени свидание, ужуражылгаже чалаарым ол. Аныявыста ышкаш, чугле ийилээ...
- Кайнаар?
- Даштыгаар - дээш, Меңги холун сунган.
Оля Меңгиден четтинип алган. Ийилээ оожум унупкеннер. Эмнелге даштынга унуп келгеннер. Хуннуң чылыы кончуг болган. Куску бойдус бодунуң өңнерин долгандыр чажыпкан ышкаш, теректерниң бурулери саргарып, черде хевис кылдыр аңдарлып, чаттылып турган. Бурулерге кылаштаарга, шылыраан даажы тускай... Чечектер амдыызында кадып, өлбээн. Сарыг, кызыл, айыраң чечектер оларның олурган черин долгандыр турган. Меңги эжин оожум куспактап алган. Оля эжинге улам чоок олуруп, куспаанче эстип кире берген. Ийилээ таныжып чораан уезинде ышкаш сактыышкыннарын чугаалажып олурганнар. Агаар-бойдус безин оларны билген ышкаш, хун хунеп, дээрде хамык булут арлы берген.
- Ам кирер сен бе, эжим. Доңа бээр сен...
- Ийе, чаа. Мен сээң чаныңга турарымга дыка эки кижи-дир мен. Мени салба даан, эжим - дээш, Оля Меңгиден туттунган.
- Чок, эжим. Сени черле салбас мен, соок тур, кирээли. Бистиң ужуражылгавыс төнген. Эртен база келир мен. Чаа таныжып турар улус ындыг чоп. Хуннуң ужуражыр.
Оля каттырган.
- Ийе, чаа, чаа таныжып турар бис.
- Эртен келирде чечектер эккээр мен.
- Чок, сен ынчан кайыын чечектер чулуп алдым деп турган ийик сен аан? - дээш, Оля каттырып, Меңгиже көрген.
- Садик хериминиң ишти - дээш, Меңги сымыранган - кончуун, ыядынчыын де даан. Херимни ажа халааш, бир боодал чечек чулуп алгаш, катап ажып кээр кижи мен. А өршээ, ам болза чудек, болбаан чуве-дир.
- Анаа диин, эжим. Дыка чаптанчыг чечектериң хойлап алган, курткаң иштинден уштуп келир чоп сен.
Меңги каттырган. Аныяк уезинде тенек-даа, солун-даа турган. Чечек бээр деп чувени билир, муне чечектиг чоруп олурганын сактып, каттырышканнар.
Меңги Оляны киирип кааш, чаныпкан.
***
Меңги чугле чанып келирге, Оля долгап келген.
- Ийе, эжим.
- Бо эмчилер мени реанимация деп тур. Аңаа шуут ат кылдыр сыкыртып кааптары ол... Олчаан өлүп каар ыйнаан мен ... - деп, Оля телефонга алгырган.
Меңги уне халаан. Дурген такси долгап алгаш, дедир эмнелге чорупкан. Эмнелгениң эжии хааглыг. Меңги каңгырадыр соктап эгелээн.
- Канчап бардыңар? Чуу болду? - дээш, охранник унуп келген.
Меңги охраникти идипкеш, эмчиже маңнап кирген. Соондан охранник алгырган. Меңги эмнелге иштинче кире халып келген. Коридорда эмчилер-биле Оля-биле чугаалажып, маргыжып турганнар. Оля Меңгини көрүп кааш, халып, куспактаныпкан.
- Чок, реанимация кирбес мен, аңаа шуут билинместеп каар чордум. Ужу-бажым ажылдавас, тений бээр, сээдең кижи ышкаш апаар чордум - дээш, Оля ыглап эгелээн.
- Чаа, эжим. Анаа кижи ышкажыл, эмчилер, ынаар киирбеңер даан - деп, чугаалажып, ээрешкен.
- Таарышпас болза, билдириишкин бижип калыңар! - дээш, эмчи тоор чуве чок болган.
Меңги билип турган, бо шын эвес, эмчини дыңнавайн, канчап эмненир боор, эмчиге чагытрпайн чуну канчаар боор... Бир талазында ынак эжиниң дилеп турары кончуг.... Меңги эмчи биле Оляның ортузунда.