МКУ "Усть-Алданский историко-краеведческий музей им.Сэсэн Ардьакыап"

🏛️СР култуура сылынан" И. П. Готовцев аатынан Тандатааҕы история уонна архитектура музейыгар үлэлээбит дьоммут туһунан кэпсиибит..." рубрика
Колодезникова Ефросиния Константиновна 2000-2021 сылларга Танда музейыгар үлэлээбитэ. Хара маҥнайгыттан музей үлэтэ үрдүк таһымҥа тахсарыгар бары санаатын түмпүтэ.
Бастакы улахан ситиһии музей коллективын кытта сүбэлэһэн бырайыактыыр үлэҕэ кыттыы буолбута. Ол курдук 2000 сыллаахха бырайыактыыр үлэҕэ ситиһиилээхтик кыттан, СР Президенын Гранын ылыы үөрүүтэ тосхойбута. Итинтэн кынаттанан бииртэн биир сонун үлэ хайысхаларын тобулан, үлэ - хамнас күөстүү оргуйбута...
Музей экспонаттара сааһыланан, бэрээдэктэнэн анал ситим тиһигэр киирбиттэрэ. Олохтоох нэһилиэнньэ ортотугар кэрэхсэбиллээх тэрээһиннэр: видеосалон, музейнай пикниктэр, көрсүһүүлэр, экскурсиялар буолаллара.
Ефросиния Константиновна наҕыл куолаһынан олус дириҥ ис хоһоонноох кэпсээнин музейга кэлбит ыалдьыттар, сылдьыбыт дьон сэҥээрэн истэллэрэ. Кинилэр биһиги нэһилиэкпит историятын туһунан элбэҕи билэн, көрөн - истэн, билиилэрэ кэҥээн бараллара.
Ефросиния Константиновна билиитин дьоҥҥо элбэхтик үллэстэрэ, олус үчүгэй суруксут этэ. Кини ыстатыйалара, ону ааһан айымньылара улуус хаһыатыгар бэчээттэнэллэрэ. Байаҕантай нэһилиэгин историятын сыныйан үөрэтэн, 2009 сыллаахха "Байаҕантай уонна байаҕантайдар" диэн кинигэ бэчээттэнэн тахсыбыта. Онно кини өҥөтө улахан.
Араас таһымнаах научнай конференцияларга өрүү ситиһиилээхтик кыттара. Ол курдук 2012 сыллаахха Москваҕа аан дойдутааҕы конференцияҕа "Миссия Русской Православной Церкви в Сибири и на Аляске" диэн дакылаата биһирэммитэ.
Научнай үлэҕэ Танда орто оскуолатын үөрэнээччилэрин кытта элбэхтик үлэлээбитэ. Кини салалтатынан элбэх оҕо "Инникигэ хардыы" научнай практическай конференцияҕа дакылаат ааҕан ситиһии чыпчаалын билбиттэрэ.
Ефросиния Константиновна улахан патриотическай өйдөөх - санаалаах киһи этэ. Төрөөбүт дойдутун историятын туһунан республика киэҥ эйгэтигэр, НВК анал биэриитигэр сиһилии кэпсээбитэ дьон сэргэ сэҥээриитин ылбыта. Элбэх мөккүөрдээх да боппуруостары олус чуолкайдык быһаарсара...
Кини айымньылаах үлэтин түмүгэр 2013 сыллаахха М. Ф. Габышев аатынан "Лучший сотрудник музея" диэн СР Президенин бириэмийэтин ылбыта.
Ефросиния Константиновна онон Танда музейын историятыгар уһун сылларга өлбөт- сүппэт суолу - ииһи хаалларбыта. Кини туһунан сырдык өйдөбүл умнуллуо суоҕа

Бүгүҥҥү ыалдьыттарбыт Томпо Саһылыттан түмэлбитин көрөн сөҕөн-махтайан бардылар.

📜 5 грантов — 5 шагов в будущее.
Наш новый проект: «Рудный след».
Мы гордимся тем, что наш музей в пятый раз получает грантовую поддержку. На этот раз он стал победителем благотворительного фонда ВТБ «Страна». #ВТБСтрана #МКУУАИКМ

🏛️Сегодня во второй половине дня на площадке «Уус Түһүлгэтэ» состоялся мастер-класс по выплавке железной руды. Своё мастерство и древние технологии металлургии продемонстрировали кузнецы Усть-Алданского, Мегино-Кангаласского и Кобяйского районов.

Мероприятие прошло в рамках реализации проекта «Рудный след: по древним месторождениям Усть-Алданского района» — победителя гранта благотворительного фонда «ВТБ Страна».

В параллельной программе:
— народный мастер Пётр Куличкин (Быйаман Уус) провёл мастер-класс по изготовлению хомуса. Изготовленный им хомус был передан в дар гостю из Казахстана Серику Рустамбекову;
— состоялся мастер-класс по стрельбе из традиционного лука. Его провели Васильев Максим — кандидат в мастера спорта Республики Саха (Якутия) по стрельбе из традиционного лука, кандидат в мастера спорта Российской Федерации по стрельбе из лука; Прокопьева Надежда Георгиевна — мастер спорта Российской Федерации по стрельбе из традиционного лука.

Украшением мероприятия стало исполнение олонхо, представленное Бурцевым А. П. (Оҕустаах Охонооһой).

На открытии мероприятия выступили:
— ансамбль «Мүрү эрэллэрэ» — ученики Мюрюнской средней общеобразовательной школы № 1 — с исполнением Күпсүүр;
— Федот Винокуров — игра на хомусе.

С приветственным словом к участникам обратились:
— Иннокентий Аммосов, председатель Районного Совета депутатов (Улусного Совета) Усть-Алданского улуса;
— Роман Готовцев (Мындыр Уус), народный мастер России;
— Евдокия Черкашина, заведующая методическим отделом музея.

По итогам выплавки команды получили крицу (болгуо):
— Усть-Алданский район — 6 кг 150 г;
— Мегино-Кангаласский район — 6 кг 585 г;
— Кобяйский район — 7 кг.

Общий результат: мастера получили более 20 кг крицы (болгуо).

Музей выражает благодарность кузнецам, мастерам, артистам и спортсменам за труд, щедрость и верность традиции. Подобные мероприятия являются живым свидетельством того, что кузнечное ремесло и традиционные практики продолжают жить и развиваться.

#УусТүһүлгэтэ #УстьАлданскийМузей #Борогонцы #выплавкажелеза #мастеркласс #РудныйСлед #ВТБСтрана #история #культура

🏛️Сегодня, 26 сентября 2026 года, в Усть-Алданском историко-краеведческом музее им. Сэсэн Ардьакыап проходит V Всероссийская научно-практическая конференция с международным участием «Айыы Таҥара (T`angiri) и кузнечный культ в тенгрианстве».

Прямо сейчас идёт пленарная часть. Уже прозвучали приветствия от заместителя главы МР «Усть-Алданский улус (район)» Г. Ф. Аргунова, вице-спикера Ил Түмэн А. Н. Жиркова, президента Международной ассоциации союзов архитекторов С. И. Рустамбекова (Казахстан), председателя Правления Международного фонда исследования Тенгри К. А. Бичелдея (Тыва) и заслушано видеообращение народного мастера Б. Ф. Неустроева — Мандар Уус.

С пленарным докладом выступила директор Международного фонда исследования Тенгри Л. В. Федорова.

Сейчас продолжаются доклады, посвящённые:
— образу кузнеца в якутском эпосе олонхо;
— традициям якутского зодчества и кузнечного ремесла;
— тенгрианской письменности и философии;
— кузнечному культу у тувинцев, алтайцев, казахов и азербайджанцев;
— духовным аспектам варганотерапии и другим темам.

Среди докладчиков — учёные из Якутии, Тывы, Алтайского края, Казахстана, Азербайджана, а также исследователи-практики. Часть выступлений проходит в онлайн-формате.


⚜️Приглашаем всех на вторую практическую часть!

Сегодня с 15:00 на площадке «Уус Түһүлгэтэ» состоится мастер-класс кузнецов по выплавке железной руды. Это уникальная возможность увидеть древние технологии металлургии в действии, прикоснуться к живому ремеслу и задать вопросы мастерам.

📍 Место: площадка «Уус Түһүлгэтэ» (с. Борогонцы, за стадионом "Майаҕатта Бэрт Хара")
🕒 Время: сегодня, 26 сентября 2026 года, 15:00
🎟️ Вход свободный

Приходите всей семьёй — будет интересно и познавательно!

Присоединяйтесь к работе конференции и практической части!

#кузнечныйкульт #Якутия #история #культура #ВТБСтрана #УусТүһүлгэтэ

👋👍👍👍

"Уус Алдаҥҥа- Геройдар күннэрэ" музейнай уруок түгэннэрэ

Култуура сылынан "Музейга үлэлээбит дьоммут туһунан кэпсиибит..." рубрика
Андросов Дмитрий Васильевич 2007 - 2011 сылларга И. П. Готовцев аатынан Танда музейыгар директорынан ананан үлэлээбитэ.
Кини үлэлиир сылларыгар Байаҕантай улууһун былыргытын үөрэтии саҕаламмыта. "Баягантайское кольцо" диэн экспедиция - айан Уус Алдан, Таатта, Өймөкөөн нэһилиэктэринэн ыытыллыбыта. Сүрүн соругунан Байаҕантай аҕа ууһун төрүт былыргы историятын үөрэтии буолбута.
2008 сыллаахха Танда таҥаратын дьиэтин 100 сылын бэлиэтииргэ аналлаах киэҥ ис хоһоонноох үлэ ыытыллыбыта. Бу архитектура памятнига буолбут таҥара дьиэтигэр анал үөрэхтээх таҥара үлэһиттэрэ Ороһуоспа күнүгэр олохтоох нэһилиэнньэҕэ таҥараҕа тиксии, сүрэхтэнии сиэрин - туомун ыыппыттара. 2010 сыллаахха 25 метр үрдүктээх Николаевскай таҥара дьиэтин колокуонньатыгар 7 куолакал ыйынар сиэрэ - туома буолбута. Тандаҕа куолакал тыаһа лыҥкынаабыта. Бу улахан суолталаах үлэ олоххо киириитигэр 179 киһи, 10 бөдөҥ тэрилтэлэр харчынан көмө оҥорбуттара.
Эдэр салайааччы Андросов Дмитрий Васильевич Байаҕантай нэһилиэгин дьаһалтатын, тэрилтэлэрин, олохтоохторун уонна биллиилээх меценатттары кытта ыкса сибээстээх, киэҥ кэскиллээх үлэтэ үйэлэргэ умнуллубат суолу - ииһи хаалларбыта.

🏛️Балаҕан ыйын 17 күнүгэр Кулантай аатынан уран тыл түмэлигэр, Россия спордун үтүөлээх маастара, Европа уонна Россия боксатын чөмпүйүөнэ, "Биир ньыгыл Россия" партия кандидата Егоров Василий Михайлович ыалдьыттаата.

📌 Первые посетители Дней открытых дверей в нашем музее🏛️

В МКУ «Усть-Алданский историко-краеведческий музей им. Сэсэн Ардьакыап» проходят Дни открытых дверей, посвящённые празднованию Дня Мюрюнского наслега и 90-летию образования с. Борогонцы.

Первыми участниками стали ученики Мюрюнской средней общеобразовательной школы №1. Для ребят провели:
• экскурсию по музею;
• выставку «Үлэнэн киэркэйэр мин Мүрүм»;
• показ мультфильма «Ороойко: төрөөбүт дойдугунан киэн тутун!».

Школьники познакомились с историей и культурой родного улуса, узнали больше о наследии Мюрю и с интересом посмотрели мультфильм о любви к родной земле.

Напоминаем: вход свободный, предварительная запись обязательна.
📍 Адрес: с. Борогонцы, ул. Ленина, 46.
📞 Запись: 89841167879 (Маргарита Ивановна), 89241644503 (Алена Николаевна).

#МюрюнскийНаслег #Борогонцы90 #УстьАлданскийМузей #МюрюнскаяСОШ1 #ДниОткрытыхДверей

🏛️Сегодня стартовала экспедиция «Рудный след: экспедиция по древним месторождениям Усть-Алданского района».

Команда выехала на маршрут.
Проект реализуется при поддержке благотворительного фонда «ВТБ Страна».


#музейУАИКМ #РудныйСлед #ВТБСтрана

🐴 "Ороойко" ойуулук 10-с таһаарыытын көрүҥ, сэргээҥ ✨✨✨

"Томтор - Уус Алдан бастакы киинэ" 81 саастаах, 1948 сылтан 1971 сылга диэри Томторго олорбут Василий Васильевич Аргунов ахтыыта.
2025 с. алтынньы 3 күнүнээҕи устууга.
https://bmiu.ru/2026/07/томтор-уус-алдан-бастакы-киинэ/